De Highland Fling
De Schotse natuur zal het uiterste vragen, dus Paul stelt een trainingsschema op en de weken daarna regent het aan mijn kant sms’jes: ‘Finish wintermarathon Apeldoorn 3.42’, ‘Finish 6-uurloop’, ‘Finish in Jan Knippenberg Memorial, 50 mijl, 8.31 uur, gesloopt, gemasseerd en verder oké’. Daarna is het tijd voor een parcoursverkenning middels de Highland Fling, die de eerste 85 kilometer van de West Highland Way bestrijkt. Paul finisht in 11 uur en 59 minuten en leert dat hij meer moet eten onderweg en zich meer moet ‘harden’ in het klimmen. Hij neemt daarom deel aan de Grand Raid Ventoux, een ultraloop over 100 kilometer die de top van de winderige Mont Ventoux aandoet. De berg doet van zich spreken als de Mistral opsteekt en de omstandigheden loodzwaar worden. Paul valt in het donker en verwondt zijn hand, maar finisht op een 65e plaats, net onder de 20 uur.

De West Highland Way Ultra Race
Paul is gehard en is er klaar voor. Het doel is ‘eenvoudig’ aldus de organisatie: ‘…you start at Milngavie Railway Station at 1am on 21st June & run/jog/walk or crawl to Fort William, 35 hours to cover 153 km including 4.499 m of ascent. Along the way you pass through checkpoints within time limits. In order to participate you must have your own motorised backup, consisting of at least 2 people, one of which must be capable of covering the last two sections with you (or find you) if assistance is required or during the hours of darkness...’ Gezien de Schotse weer- omstandigheden kan het zo zijn dat de coach - ondergetekende - de laatste 50 km mee moet rennen. De organisatie zegt het prachtig: ‘…This event is held in the Highlands in summer. Expect bad weather and if it fails to appear, that’s a bonus…’ Ook ik heb mij dan ook terdege voorbereid met twee marathons in één week.

De reis
Samen met twee fotografen en een filmploeg reizen we met de ferry van DFDS Seaways van IJmuiden naar Newcastle. We doen ons tegoed aan het overheerlijke buffet van zeevruchten, toetjes en andere lekkernijen. Paul trekt zich al snel terug in zijn hut en kruipt lekker onder de wol. Dit is zijn laatsfatsoenlijke nacht rust voor de start. Het schip is gigantisch en al gauw beland ik met een van de fotografen in een van de bars, waarna we een bioscoopje pakken.

Startperikelen
Op 21 juni om 1 uur ’s nachts staan we gespannen aan de start met 138 andere atleten en hun volgteams. Het is donker en de atleten rennen me na het startschot voorbij. Ik haast me naar de hoofdstraat van Milngavie, om nog enkele foto’s te maken. Ik raak aan de praat met een lallende Schot die enkele pints achterover heeft geslagen. Toch kletst hij geen onzin: ‘The mountains are beautiful and peaceful. Why run? Take it easy.’ Wat moet je hier nu tegenin brengen?

Conic Hill
Het is half drie en het licht gloort in de verte aan de horizon. Rechts naast ons zien we de hoofdlampjes van de atleten voortdansen over het wandelpad dat parallel aan de weg loopt. Daar is Paul. Goedgeluimd passeert hij de weg met een ‘hé boys!’ We pakken meteen onze biezen voor de volgende officiële stop in het dorpje Drymen. Inmiddels is het veld uit elkaar geslagen en één voor één druppelen de lopers binnen. Paul komt lachend uit de bosjes tevoorschijn. Conform zijn draaiboek houdt hij een minuut rust om te eten en drinken. Rustig, beheerst en geen nerveuze taferelen. Ik wissel enkele woorden met hem en reik hem zijn nieuwe bidon van 750 milliliter aan. Een iets grotere dan normaal omdat nu de etappe over Conic Hill volgt, een venijnig bultje dat de eerste echte uitdaging vormt. Conic Hill is ontstaan toen twee aardplaten ongeveer 200.000 jaar geleden tegen elkaar opschoven en vormt de breuklijn tussen de Schotse laag- en hooglanden. Ik maan Paul om deze etappe bergop even iets gas terug te nemen.

Mystiek Schotland
De rit van Drymen naar Rowardennan is betoverend. In het ochtendgloren ontluikt zich Loch Lomond, het langste zoetwatermeer van Schotland. Prachtige vergezichten over de zilveren plak die in het landschap ligt met hier en daar een verdwaald eilandje. Het is 3.00 uur. Er hangt een bijna mystieke sfeer. De vogels kwetteren voluit op dit vroege uur. In het dorpje Rowardennan overal slapende supportcrews die languit in hun autostoelen gedrapeerd liggen. Het bijzondere aan deze avonturen: enerzijds de carrousel waar je je in bevindt, anderzijds de momenten van bezinning. Binnen een etmaal zie je de binnenlanden van Schotland, bij dag en nacht, in al haar facetten. Stilte, rust, vogels, konijnen, vossen, herten en een prachtige zonsondergang. Extreme sport in een inspirerende omgeving; een decor dat doet huiveren.

De schrik van de Hooglanden
Beinglas Farm is een kleine boerderij waar de volgende controle plaatsvindt. Ze hadden ons reeds gewaarschuwd en hier worden we inderdaad met de neus op de feiten gedrukt: midges. Het zijn slechts kleine bijtende insectjes, maar ze staan bekend als de ‘Schrik van Schotse Hooglanden’. Het betreft een klein en onschuldig insectje, maar het probleem met de midges is: ze komen niet alleen, ze komen met duizenden tegelijk. Een beetje research op internet leert me dat in Schotland zelfs een tweede, extra waardering voor de moeilijkheid van klimroutes bestaat. Naast de technische moeilijkheid, is er ook een midges-waardering. Drie midges staat voor excruciating, een marteling.

Schots vlak; a wee bit hilly
Het duurt lang voordat Paul uit de bosjes tevoorschijn komt. Dit is de fase waarin het lichaam vermoeid raakt. Je krijgt het snel koud en je geest raakt vertroebeld. Door de vermoeidheid ben je geneigd je over te geven aan wandelen, zitten, of zelfs een dutje doen en je verliest je scherpte. Na uren van blijven gaan, doet de afmatting zijn  slopende werk. Zou het door het terrein komen dat oneindig op en neer blijft gaan? De Schotten hebben zo’n prachtig word waarmee ze dingen aanduiden: wee. Het is een typisch Schots woord dat ‘klein’ betekent en het draagt een enorme understatement in zich: It’s a wee bit hilly.
Het volgende checkpoint is een kleine boerderij die prachtig tegen de helling boven de vallei is geplakt. Het uitzicht is prachtig en we vleien ons tegen een muurtje. Door de combinatie van hitte en wind zien de lopers er geteisterd uit. Ze zijn nu zo’n 13 uur onderweg en de sporen beginnen zich te tonen. Coördinatiestoornissen, dikke plooien in de huid, sloomheid, witte bekkies. Voor mijn ogen voltrekt zich een vreemde paradox. Enerzijds passeert de elite der ultralopers. Anderzijds lijkt het of ze zo uit de dagelijkse sleur zijn weggeplukt; de bakker, de ambtenaar en de slager om de hoek. Deze mensen zijn zo ongelooflijk normaal tegen de achtergrond van hun abnormale prestatie.

Bridge of Orchy
Paul laat in het dorpje Bridge of Orchy lang op zich wachten. Zijn gezicht is wit en vertrokken en met een zucht laat hij zich achterover op de leuning van de autostoel zakken. Het lijkt hem goed te doen dat we de volgende etappe samen doen. Zonder veel problemen bereiken we de top van de heuvel die achter het dorpje ligt. De uitzichten zijn in één woord magnifiek en ik probeer mijn enthousiasme op Paul te laten inwerken. Dit is immers nieuw terrein voor Paul. De Highland Fling die hij eerder liep reikte slechts tot Tyndrum. Ik heb deze wandeling eerder gedaan en hij staat absoluut in mijn favorietenlijst.

Rotsen en keien
De route passeert nu de Blackmount en Rannoch Moor, een enorm veengebied en de meest verlaten passage van de race. Ongeveer de helft van de West Highland Way loopt over oude veedrijverroutes, oude militaire wegen en oude koetswegen. Dit zijn meestal goed onderhouden paden. De andere helft bestaat uit drooggevallen berg-beken en rivieren, waar de paden bestaan uit stenen, rotsen en keien. Dat maakt dit stuk extra zwaar. Ik loop twee meter voor Paul uit en probeer hem te motiveren, maar hij zegt niets terug en begint steeds harder te kreunen. Zijn voetzolen zijn na 110 km heel gevoelig en elke kei of steen doet hem strompelen. Zwijgend marcheert hij door, verzonken in zijn eigen wereldje. Meter na meter worstelt hij zich door de Schotse Hooglanden. Een dolend klein stipje in de immense uitgestrektheid, samen met een fitte coach die maar tegen hem aan kletst. Later zou hij zeggen dat hij 22,8 km lang probeerde iets te bedenken om terug te zeggen, maar er kwam maar niets.

Glencoe Ski Center
Als we de bergrug zijn overgestoken dalen we af in de prachtige vallei Glencoe die zeer toepasselijk wel ‘Glen of the Weeping’ wordt genoemd. Glencoe is de beroemdste vallei van Schotland die het decor vormde voor de bloedige strijd tussen de leden van de hier wonende MacDonalds-clan en een rivaliserende clan. De MacDonalds werden afgeslacht en overlevenden werden de winterse bergen ingejaagd waar velen een al even gruwelijke dood vonden. Nu vormt de vallei het dramatische decor waartegen Paul moet beslissen zijn pogingen te staken. Na 116 kilometer blijkt dat hij een scheenbeenpeesontsteking heeft opgelopen die hem dwingt te stoppen. De vele klimmen, het oneffen terrein en de urenlange belasting hebben hun tol geëist. Als coach kijk ik geëmotioneerd toe hoe Paul voor zichzelf deze moeilijke knoop moet doorhakken. Hij heeft immers nog ‘maar’ 37 kilometer te gaan en voldoende tijd. Gezamenlijk besluiten we echter dat grenzen verleggen leuk moet blijven. We gaan naar goed Schots gebruik een pintje pakken met de hele crew. De West Highland Way ligt er volgend jaar ook nog...

Het Boek ‘Hardlopen; met succes je grenzen verleggen’
Paul Kamphuis (1956) is een Nederlandse ultraloper die in 2007 de Griekse Spartathlon volbracht, een non stop hardloopwedstrijd over 246 kilometer binnen 36 uur door de gloeiende Griekse hitte. Kamphuis volbracht de monsterwedstrijd onder begeleiding van coach Jan Fokke Oosterhof en samen schreven ze er het boek ‘Hardlopen; met succes je grenzen verleggen’ over. Paul trainde relatief kort maar wist de wedstrijd succesvol te volbrengen. De laatste exemplaren van dit bijzondere boek zijn te bestellen via de website: www.lopersvoorlopers.nl

De West Highland Way is het populairste wandelpad van Schotland en dat is niet voor niets. Het pad knoopt alle juweeltjes van de Schotse woeste natuur aan elkaar: langs de oevers van Loch Lomond passeer je Ben Lomond, je loopt door Glen Falloch, steekt de Rannoch Moor over voorbij Buachaille Etive Mor, belandt via het Glencoe ski center in de roemruchte vallei Glencoe, beklimt de Devil’s Staircase, passeert via Glen Nevis de Ben Nevis en loopt het bergsportstadje Fort William in. Bron: www.westhighlandrace.org

Meer informatie?
www.frozendreams.nl
www.lopersvoorlopers.nl
www.west-highland-way.co.uk
www.buitensport-schotland.nl
www.westhighlandrace.org

West Highland Way (2edn) Glasgow - Fort William, incl. Ben Nevis & Glasgow City Guide. Trailblazer: Charlie Loram & Jim Manthorpe. ISBN 1-873756-54-2

West Highland Way, Recreational Path Guide Aurum Press: Anthony Burton ISBN 978-1-898481-30-0

Kaart: Footprint West Highland Way map ISBN: 1 871149 62 2

Geschreven door Jan Fokke Oosterhof. Foto's van www.nielshuneker.com